Net als elders in het land vormt netcongestie een toenemend risico voor de bedrijfscontinuïteit van organisaties. Ook in Den Haag zal dit naar verwachting de komende jaren het geval zijn. Stedin luidde hierover al eerder de noodklok. Steeds meer gebouwen in Den Haag maken gebruik van zonne-energie en warmtepompen. Daarmee lopen we tegen de grenzen van de capaciteit aan van de elektriciteitskabels en -leidingen in de stad. Met de ERDH-Vermogenscan krijgen eigenaren per kwartier op gebouwniveau meer inzicht in het energieverbruik en worden tekorten en overschotten aan energie inzichtelijk gemaakt. Op basis hiervan kunnen gericht maatregelen getroffen worden om het gebruik te beperken of naar momenten van de dag te verplaatsen waarop er geen of mindere krapte op het elektriciteitsnet is.
Beeld: © ERDH
Voorbeeld van geanalyseerd vermogen:het gemiddelde elektriciteitsverbruik per dag/per kwartier van maandag t/m zondag.
Onderzoek bij 14 overheidsgebouwen geeft gedetailleerd inzicht in energiegebruik
Nadat eerder dit jaar vier locaties vermogensscans werden uitgevoerd heeft ERDH voor nog eens tien overheidsgebouwen in haar werkgebied een vermogensanalyse uitgevoerd. Deze scans geven gedetailleerd inzicht in het energieverbruik. In 2026 zullen nog bij groot aantal andere gebouwen een dergelijke analyse worden uitgevoerd; Rijksvastgoedbedrijf heeft besloten om ERDH nog eens 80 panden te laten scannen op vermogensgebruik om zo gerichter netcongestieproblemen te kunnen aanpakken.
De resultaten van de vermogensanalyse worden vastgelegd in een rapport en factsheets, zodat deze voor professionals in de energietransitie inzichtelijk worden gemaakt en tot voorbeeld kunnen dienen van anderen.
De vermogensanalyses hebben interessante inzichten opgeleverd. Zo is bij een aantal gebouwen geconstateerd dat installaties in de nacht of tijdens feestdagen onnodig aanstaan. Daarnaast zien we bij enkele gebouwen in de winter een energiepiek, terwijl dat bij andere gebouwen juist in de zomer het geval blijkt. Dit is mogelijk verklaarbaar vanwege slechte isolatie of een (te) hoge energiebehoefte van koelingssystemen. Verder hebben we geconstateerd dat in veel gevallen de bij Stedin gecontracteerde vermogens vaak ruim boven de gevraagde capaciteit ligt. Echter er zijn ook gebouwen waarvoor geldt dat er een groot risico op overschrijding van de gecontracteerde capaciteit bestaat. Mede door de hoge basislast verbruiken deze gebouwen vaak evenveel als het gecontracteerd vermogen, hetgeen bij pieken in het gebruik tot overschrijding hiervan leidt. De ERDH Vermogensscan geeft inzicht in welke maatregelen genomen kunnen worden om die basislast omlaag te brengen.
Beeld: © ERDH
Voorbeeld van geanalyseerd vermogen:het gemiddelde elektriciteitsverbruik per dag/per kwartier tijdens feestdagen.
Inzicht in gebruik èn haalbaarheid van uitbreiding contractcapaciteit
Gebouweigenaren ontvangen na het afnemen van de scan een rapportage over het gebruik. Deze geeft inzicht het elektricteitsverbruik. In gesprek met de gebouwbeheerder wordt naar oorzaken van afwijkingen, pieken en dalen in het gebruik gezocht als eerste processtap om samen te kijken hoe de gebouwen energie-efficiënter kunnen worden gemaakt. Ook biedt de scan inzicht in de haalbaarheid van geplande uitbreidingen van de gecontracteerde capaciteit in te kunnen schatten. Als bijvoorbeeld de basislast van een gebouw al tegen het contractvermogen aan zit, zal eerst gekeken moeten worden hoe dit verlaagd kan worden voordat er bijvoorbeeld een extra warmtepomp geïnstalleerd kan worden.
Met ERDH-Vermogensscan kansen voor gebouwoverstijgende aanpak in beeld brengen
De ERDH Vermogensscan maakt pieken en dalen in het elektriciteitsgebruik op gebouwniveau inzichtelijk. Hierna verkent ERDH de mogelijkheden van een gebouwoverstijgende aanpak. Tekorten en overschotten aan gecontracteerde capaciteit zouden tussen eigenaren uitgewisseld kunnen worden, net als verschillende pieken en dalen in het gebruik van gebouwen. Met het koppelen van inzichten uit de vermogensscan kan de lokale netcongestie mogelijk worden verminderd.
Wanneer gebouw A bijvoorbeeld een energiepiek in de ochtend heeft terwijl gebouw B dit in de middag heeft, kan het interessant zijn voor gebouwen A en B om capaciteit met elkaar te delen. Dit is mogelijk wanneer beide gebouwen op hetzelfde Stedin-onderstation zijn aangesloten. Op deze manier kunnen partijen gezamenlijk het gecombineerde maximale vermogen verlagen. Zij ‘delen’ als het ware hun vermogen met elkaar en maken gebruik van elkaars overschotten en helpen elkaars tekorten te dempen. Indien een gebouw niet op eenzelfde onderstation is aangesloten als andere gebouwen in de naaste omgeving is energiedelen vaak niet mogelijk. De gebouweigenaar kan natuurlijk wel zelf kritisch naar het energieverbruik kijken en mogelijkheden onderzoeken om de pieken te vermijden. Dit proces doorlopen wij samen met de gebouweigenaren.
Van capaciteit delen naar energiehub
De ERDH-Vermogensscan sluit aan op de theorie van energiehubs: verschillende partijen, vaak aangesloten op hetzelfde verdeel-/onderstation, die door middel van nauwe samenwerking energie met elkaar delen. Elk verdeelstation heeft een eigen maximumcapaciteit. Elke aangesloten partij op dit verdeelstation heeft een eigen gemaximeerde capaciteit. Partijen aangesloten op hetzelfde verdeelstation kunnen afspraken maken met elkaar over de verdeling van hun elektriciteitsverbruik, binnen de kaders van hun gezamenlijke gemaximeerde capaciteit. Partijen leggen deze afspraken vaak vast in een contract, ook met als doel om hierover met de netbeheerder tot afspraken te kunnen komen over een groepscontract voor een energiehub.
De ERDH-Vermogensscan geeft inzicht in het energieverbruik op gebouwniveau. Vervolgonderzoek focust op het onderzoeken van de mogelijkheden voor het oprichten van een energiehub, gebaseerd op de energieprofielen en locaties van de verschillende gebouwen. Met behulp van de ERDH-flexscan worden de verschillende energieprofielen van gebouwen gekoppeld, om vervolgens de mogelijkheden tot het verminderen, of afvlakken van pieken in het elektriciteitsgebruik te onderzoeken. Hierbij worden ook het plaatsen van zonnepanelen en/of het plaatsen van flexibel vermogen zoals een Stadsbatterij in meegenomen.
Meer weten?
Wil je meer weten over de ERDH-vermogensscan of andere ERDH-aanpakken om de energietransitie of de netcongestie aan te pakken, stuur ons een mailtje, waarna wij contact met je zullen opnemen: postbus.erdh@rijksoverheid.nl .