Regietafelvoorzitter Mark-Jan Kreijkes pakt samen met ERDH netcongestie bij 80 gebouwen van Rijksvastgoedbedrijf aan

RVB-regietafel gestart met netcongestieaanpak

Eind 2025 heeft de directie van het Rijksvastgoedbedrijf het besluit genomen om de netcongestieproblematiek versneld voor alle 80 panden in Den Haag in kaart te brengen. ERDH brengt hiervoor kennis en capaciteit in. Kreijkes is als voorzitter van de Regietafel Netcongestie Den Haag aangesteld om structureel op gebieds-, gebouw- en systeemniveau maatregelen te kunnen nemen om netcongestie het hoofd te kunnen bieden. In gesprek met Mark-Jan verkennen we zijn opdracht, verwachtingen en ambities bij deze aanpak. 

Groot werkterrein, enorme renovatie, vernieuwings- en verduurzamingsopgaven

Tot het werkpakket van Kreijkes behoren o.a. Rijkskantoren, gebouwen van DJI de rechtbanken en de Belastingdienst, maar ook wat hij noemt ‘specialties’ zoals het Binnenhof en de Hoge Colleges van Staat. In totaal gaat het om ca 12 mln. BVO; een enorme opgave om te renoveren, vernieuwen en verduurzamen. Periodiek wordt met gebruikers overlegd hierover en gemiddeld een keer per 30 jaar vindt grootschalige renovatie of nieuwbouw plaats. De op korte termijn beschikbare financiële middelen passen niet altijd bij de wettelijke vereisten op de langere termijn. In overleg met de gebruikers moet hier een evenwicht in worden gevonden.  Mark-Jan: “We doen het in een keer goed geldt hierbij als vertrekpunt. Ook kijken wij in die gesprekken naar de verwachte fluctuaties in het gebruik en voorspelbare mutaties om een zo stabiel mogelijke vastgoedvoorraad te bevorderen. Met het RVB-programma Koers vergroten we de doelmatigheid van renovatie en onderhoud, ondermeer met standaardisatie en strenger sturen op scopewijzigingen tijdens de bouw van vastgoed. Hierdoor worden we efficiënter en sneller en ontstaat eerder de gewenste vastgoedportefeuille.”

Doelmatig bouwen en gebruik van de portefeuille

Corona heeft een groot effect gehad op het doelmatig gebruik van de vastgoedportefeuille. Hybride werken is in veel gevallen het nieuwe normaal geworden met de dinsdag en donderdag als piek- en meer leegstand op andere weekdagen tot gevolg. Mark-Jan: “Op macroniveau ontkomen we er niet aan om kritisch te kijken naar de voorraad, maar we zijn nog niet zover dat we tegen medewerkers zeggen, schuif maar op naar andere dagen. Doelmatigheid in gebruik en medewerkerstevredenheid staan hierbij mogelijk op gespannen voet met elkaar. 

Oeps, netcongestie

Waarschuwingen van Stedin dat het Haagse stroomnet bomvol zit werden wel opgemerkt, maar in de ogen van Kreijkes niet direct op volle waarde geschat. Maar toen ineens het licht in een enkel geval echt uitging, dreigbrieven van de netbeheerder op de mat vielen of voor afgeronde bouwprojecten geen stroom geleverd kon worden, gingen de alarmbellen rinkelen. Mark-Jan: “De samenwerking in ERDH-verband heeft ons ontzettend geholpen om versneld inzicht te krijgen in de omvang van de netcongestie problematiek van onze gebouwen, maar ook om zicht te krijgen op oplossingsrichtingen. De vermogensscan en flexscan die ERDH bij een aantal van onze panden had uitgevoerd bood dat eerste inzicht. En de ervaringen met de Stadsbatterij onder Rijnstraat 8 heeft ons kennis opgeleverd die van pas kan komen om netcongestie te kunnen verlichten. Het bijzondere van samenwerkingsplatform dat ERDH ons biedt, heeft ook gemaakt dat we op korte termijn afspraken - de Intentieovereenkomst Flexvermogen - hebben kunnen maken met partijen die eveneens te maken hebben met netcongestie in Den Haag, maar voor een deel ook tot een oplossing van dit vraagstuk kunnen leiden, zoals bij het stroomnet van OV-vervoerder HTM.”

Regietafel pakt samen met ERDH netcongestie bij 80 panden aan

Kreijkes zit binnen de RVB-directie Strategie en Digitalisering de regietafel voor. Mark-Jan: “Netcongestie moet met prioriteit worden opgepakt. We kunnen ons niet veroorloven dat ons primair proces stil komt te vallen. Nieuwbouw moet inclusief voldoende stroomleveranties in gebruik genomen kunnen worden en bij bestaande bouw moeten we de bedrijfscontinuïteit kunnen waarborgen. Nieuwe aansluitingen of uitbreiding van vermogens zijn vaak niet meer mogelijk, en bij overbelasting bestaat het risico dat delen van het net worden afgeschakeld. 

De regietafel moet besluiten nemen over het prioriteren of temporiseren van projecten, de scope van deze projecten helpen verhelderen en deze projecten aan de lijn opdragen om uit te voeren. De kennis en ervaring van ERDH is gewaarborgd met de deelname van ERDH aan deze regietafel. Zo gaan we in zo kort mogelijke tijd 80 RVB-panden onderzoeken op mogelijkheden van netcongestie-reductie. Hierbij kan gedacht worden aan het beperken van pieken in het gebruik, het efficiënter inrichten van de installaties, het delen van contractvermogens met ‘energieburen’ - gebouwen die op eenzelfde onderstation zijn aangesloten - of het plaatsen van flexibel vermogen zoals met een Stadsbatterij. We doen eerst ervaring op in Den Haag en elk van deze 80 panden komt aan bod, ook als renoveren of nieuwbouw volgens meerjaren onderhoudsplannen nog niet aan de beurt zouden zijn. Met de geleerde lessen pakken we ook onze panden elders in het land aan. We hebben van ERDH geleerd dat we hierbij moeten samenwerken met Stedin en andere partners in Den Haag.”

Dilemma’s

Onderzoek naar netcongestie-aanpakken staat mogelijk op gespannen voet met de verduurzamingsagenda van het Rijksvastgoedbedrijf erkent Mark-Jan: “Inzetten op elektrificatie of duurzame warmte betekent in potentie een groter gebruik van elektrisch transportcapaciteit die er in veel gevallen niet blijkt te zijn. In die gevallen moet niet uitgesloten worden dat ‘van het gas af’ vooralsnog op korte termijn niet tot de mogelijkheden behoort. Ook het benutten van kansen voor gebouwoverstijgende aanpakken, hoe waardevol ook, botst mogelijk met de inrichting van financieringsstelsels. Hiervoor moeten we stelseloverstijgende oplossingen creëren. De financiering is verticaal ingericht, de oplossing is vaak horizontaal, over de grenzen van de stelsels heen, te vinden. ERDH heeft laten zien dat juist met een gebiedsgerichte, gebouwoverstijgende aanpak meer mogelijk is. Als RVB omarmen wij die aanpak, maar zijn nog zoekende in het vinden van een methodieken hiervoor. Kortom een complexe materie waarbij ERDH ons mogelijk kan helpen om hiervoor een aanpak te ontwikkelen. 

Netcongestie grijpt ook langs andere weg in op de wijze waarop RVB haar vastgoedportefeuille beheert. De beperkingen als gevolg van netcongestie kan betekenen dat uitbreiding van gebouwen op dezelfde locatie niet altijd mogelijk is; mutaties, groei en verduurzaming van gebouwen zou dan mogelijk op een andere locatie tot stand gebracht moeten worden om zo aan de wensen van onze opdrachtgevers te kunnen voldoen. Dat schuurt natuurlijk, maar wat dat betreft hebben we weinig keus. In extremo zullen we ook op de keuzevrijheid van werkdagen moeten ingrijpen vanwege netcongestie; bijvoorbeeld werken op woensdag en vrijdag bevorderen om het piekgebruik op dinsdag en donderdag te verminderen. Ook zouden we kunnen kijken naar het sluiten van (delen van) gebouwen op dagen of dagdelen dat er onvoldoende transportcapaciteit voorhanden is. Natuurlijk zullen we er alles aan doen om dit scenario te voorkomen, maar iedereen moet ervan doordrongen raken dat netcongestie een groot risico vormt voor de stabiliteit en bedrijfscontinuïteit van overheidsorganisaties in Den Haag en elders in het land.”

Realistische aanpak

Kreijkes beseft dat de regietafel voor een grote opgave staat om voor 80 panden oplossingen te vinden die op zo kort mogelijke termijn netcongestie helpen verminderen. Samenwerking met in- en externe stakeholders is in zijn ogen een voorwaarde om succesvol te kunnen ingrijpen in de bestaande situatie. Extern met partijen zoals Stedin en intern met medewerkers in de RVB-lijn die de opvolging van opdrachten uit de regiegroep moeten vormgeven. Mark-Jan: “Geen duurzaamheid zonder dat de techniek er klaar voor is en het betrekken van de markt zijn voor hem belangrijke elementen in de zoektocht naar oplossingen voor netcongestie, maar ook voor het vinden van realistische aanpakken voor reële duurzaamheid.”